İngiltere’den Türkiye’ye CNC fason iş vermenin avantajlarını gördükten sonra sıra pratik adımlara geliyor. Bu rehber, Birleşik Krallık’taki bir satın alma veya mühendislik ekibinin Türkiye’deki bir CNC tedarikçisiyle ilk siparişten seri teslimata kadar izleyeceği yolu anlatıyor — Brexit sonrası gümrük ve KDV uygulamaları dahil.

Adım 1: Dokümantasyonu Hazırlayın

  • Teknik resim (PDF): BS 8888 veya ISO standardında; genel tolerans (ISO 2768-m/f), kritik ölçüler, yüzey pürüzlülüğü (Ra) ve dişler (metrik, BSP, UNF) açıkça belirtilmiş olmalı. İnç birimli resimler kabul edilir.
  • 3D model (STEP): Programlama ve hızlı fiyatlama için.
  • Malzeme: BS EN veya ASTM tanımı (örn. 316L / 1.4404, EN24T / 817M40, 6082-T6). Sertifika tipi (EN 10204 3.1) gerekiyorsa belirtin.
  • Yüzey ve ısıl işlem: Eloksal, pasivasyon, çinko kaplama, sertleştirme.
  • Adet ve program: Yıllık tahmin ve ilk teslim tarihi.

Eksiksiz bir talep dosyası için RFQ hazırlama rehberimize bakın.

Adım 2: Teklif Alın ve TCO ile Karşılaştırın

İhracat odaklı Türk tedarikçiler genellikle 1–3 iş günü içinde teklif verir. Teklifi değerlendirirken yalnızca birim fiyata değil toplam sahip olma maliyetine bakın: nakliye, sigorta, gümrük müşavirliği (tipik olarak sevkiyat başına sabit ücret), ödeme koşulu ve stok maliyeti. Türkiye tedarikinde nakliye maliyeti Uzak Doğu’ya göre daha yüksek görünebilir, ancak sıfır gümrük vergisi ve 5–7 günlük teslimatla stok ihtiyacının düşmesi bu farkı fazlasıyla kapatır.

Adım 3: Ticari Koşulları Belirleyin

Incoterms

İngiliz alıcılar için pratik seçenekler FCA İstanbul (kendi forwarder’ınız taşır, ithalat beyanı sizde) veya DAP (tedarikçi kapınıza teslim eder, ithalat KDV’si sizde) şeklindedir. DDP, tedarikçinin Birleşik Krallık’ta KDV kaydı gerektirdiği için nadiren kullanılır.

Ödeme

İlk siparişte %30–50 avans, bakiye sevkiyat öncesi; süregelen ilişkide 30–60 gün vadeli açık hesap yaygındır. GBP veya EUR üzerinden fiyatlandırma mümkündür; kur riskini azaltmak için 6–12 aylık fiyat sabitleme talep edebilirsiniz.

Sözleşmeler

Teknik veri paylaşımından önce NDA imzalayın. Seri tedarikte kalite anlaşması ve çerçeve sözleşme (call-off agreement) önerilir.

Adım 4: Numune ve Onay

Seri üretim öncesinde numune veya pilot parti isteyin. Birlikte gelmesi gerekenler: ölçüm raporu (kritik ölçülerde CMM), 3.1 malzeme sertifikası ve gerekiyorsa kaplama sertifikası. Otomotiv veya havacılık tedarik zincirinde iseniz PPAP veya FAIR (AS9102) formatı talep edin; Türk tedarikçiler bu formatları bilir. Kalite adımlarının tamamını kalite güvencesi rehberimizde anlattık.

Adım 5: Gümrük ve KDV — Brexit Sonrası Pratik

Türkiye’den Birleşik Krallık’a ithalat, UK–Türkiye Serbest Ticaret Anlaşması kapsamında sanayi ürünlerinde gümrük vergisinden muaftır. Gerekenler:

  1. EORI numarası (GB ile başlayan) — ithalatçı olarak sizde olmalı.
  2. Ticari fatura — HS/commodity kodu (örneğin işlenmiş çelik parçalar için 7326, alüminyum parçalar için 7616, makine parçaları için ilgili 84xx kodu), Incoterms ve değer.
  3. Menşe beyanı (statement on origin) — fatura üzerinde veya ayrı belgede, Türk ihracatçı tarafından düzenlenir; tercihli tarifenin dayanağıdır.
  4. Çeki listesi ve taşıma belgesi (CMR veya AWB).
  5. İthalat beyanı — CDS üzerinden nakliyeciniz veya gümrük müşaviriniz tarafından verilir.

KDV için postponed VAT accounting kullanarak ithalat KDV’sini nakit ödemeden aynı beyannamede beyan edip mahsup edebilirsiniz. Gümrükleme tipik olarak aynı gün tamamlanır.

Adım 6: Seri Teslimat

  • Call-off siparişleri: Yıllık adet sabitlenir, aylık çağrılarla teslim edilir; birim fiyat ve hammadde planlaması iyileşir.
  • Emniyet stoğu: Tedarikçi tarafında 2–4 haftalık stok; kara yolu 5–7 gün olduğu için toplam tedarik süresi kısalır.
  • Konsolide sevkiyat: Birkaç parça numarasını tek sevkiyatta birleştirerek nakliye ve gümrük maliyetini düşürün.

Lojistik seçeneklerini lojistik rehberimizde karşılaştırdık.

Sık Yapılan Hatalar

  • EORI numarası olmadan sevkiyat başlatmak — gümrükte bekleme yaratır;
  • Menşe beyanını unutmak — gümrüksüz giriş hakkı kaybedilir, sonradan düzeltme mümkün olsa da zaman alır;
  • Commodity kodunu belirtmemek;
  • Toleransları gereğinden dar vermek;
  • Kabul kriterlerini yazılı hale getirmemek.

Sık Sorulan Sorular

Menşe beyanı için ihracatçı numarası gerekir mi?

6.000 EUR üzeri sevkiyatlarda Türk ihracatçının onaylanmış ihracatçı statüsü veya ilgili numarası gerekir; ihracat odaklı tedarikçiler bu altyapıya sahiptir. Düşük değerli sevkiyatlarda basit menşe beyanı yeterlidir.

İthalat KDV’sini peşin ödemem gerekir mi?

Hayır. Postponed VAT accounting ile KDV’yi beyan edip aynı beyannamede mahsup edersiniz; nakit çıkışı olmaz.

Türk tedarikçi GBP ile fiyat verir mi?

Çoğu tedarikçi EUR veya USD ile çalışır; GBP fiyatlama da mümkündür. Uzun vadeli sözleşmelerde kur bandı veya periyodik güncelleme kararlaştırılır.

İlk sipariş ne kadar sürede teslim edilir?

Numune için 1–2 hafta üretim + 2–7 gün nakliye; seri için 3–6 hafta üretim + 5–7 gün kara yolu.

Sonuç

Brexit sonrası dönemde Türkiye’den tedarik, AB’den tedarikle aynı gümrük prosedürünü ama daha düşük maliyeti ve daha geniş kapasiteyi sunar. Doğru dokümantasyon ve menşe beyanıyla süreç birkaç sevkiyat sonra rutine döner. Teknik resimlerinizi gönderin, 24 saat içinde teklif alın.