ABD’li satın almacı için yurt dışı tedarik uzun süredir Çin ve Meksika ile eş anlamlıydı; 2018’den bu yana Çin’e uygulanan ek tarifeler ve 2025’teki geniş kapsamlı tarife değişiklikleri denklemi yeniden kurdu. Türkiye bu tabloda “Avrupa kalitesi, Asya’ya göre kısa mesafe, NATO müttefiki” konumundadır. Bu yazı ABD avantajları yazımızı rakamlarla tamamlar. Rakamlar 2025–2026 için tipik değerlerdir; gümrük tarifeleri 2025 boyunca birçok kez değişti ve değişmeye devam edebilir; sevkiyat öncesi gümrük müşavirinizle güncel oranı doğrulayın. 1 € ≈ 1,10 USD varsayılmıştır.
Kalem Kalem Karşılaştırma
| Kalem | ABD | Türkiye | Fark |
|---|---|---|---|
| CNC torna saat ücreti (3 eksen) | $70–100 | $31–44 | ≈ %55 düşük |
| CNC freze saat ücreti (3 eksen) | $75–110 | $33–50 | ≈ %55 düşük |
| 5 eksen freze saat ücreti | $110–170 | $50–72 | ≈ %55 düşük |
| Kayar otomat saat ücreti | $65–95 | $28–42 | ≈ %55 düşük |
| Programlama / kurulum (saat) | $85–120 | $33–50 | ≈ %60 düşük |
| Hammadde (çelik, alüminyum) | Piyasa (ABD’de çelik ve alüminyum 232 tarifeleri nedeniyle dünya fiyatının üzerinde) | Piyasa | Türkiye’de %10–25 düşük |
| Sanayi elektriği (kWh) | $0,07–0,12 | $0,11–0,15 | ABD’de düşük |
| Kaplama / ısıl işlem | Piyasa | %25–40 düşük | Belirgin |
| Nakliye ABD’ye (parça değerine oran) | %1–2 (yurt içi) | Deniz %3–6 (25–35 gün); hava %6–12 (3–6 gün) | Türkiye’de yüksek |
| Gümrük vergisi | — | Temel HTS oranı (çoğu parçada %0–5) + 2025 karşılıklı tarife + varsa Bölüm 232 (çelik/alüminyum türevleri); güncel oran doğrulanmalı | ABD’ye özgü ek maliyet |
| Gümrük işlemi (sevkiyat başı) | — | $100–250 (broker + ISF + MPF/HMF) | Sabit |
| Satış vergisi | Yeniden satış/üretim girdilerinde muaf | İthalatta KDV yok | Nötr |
ABD ile saat ücreti farkı Almanya’ya benzer (%55); ancak gümrük ve lojistik payı belirgin olduğu için net tasarruf Avrupa’dan dardır ve parça tipine bağlıdır.
Tarife Katmanları: Ne Ödenir?
- Temel HTS oranı: İşlenmiş parçaların girdiği tarife pozisyonlarında (ör. 8483 miller ve kaplinler, 8481 valf parçaları, 7318 bağlantı elemanları, 7326 diğer çelik eşya, 7616 alüminyum eşya, 8487/8479 makine parçaları) %0–5,7 arası.
- 2025 karşılıklı tarife (reciprocal tariff): Türkiye menşeli ürünlerde temel oranın üzerine eklenen genel ek oran; 2025’te %10 olarak uygulanmaya başlandı, ülke ve ürün bazında istisna ve değişiklikler yayımlandı. Güncel oran ve muafiyet listeleri (Annex II) kontrol edilmelidir.
- Bölüm 232 çelik/alüminyum: Çelik ve alüminyum ürünleri ile 2025’te genişletilen “türev ürün” listelerinde yer alan parçalarda metal içeriği değeri üzerinden yüksek ek tarife (2025 ortasında %50). Hangi HTS kodlarının türev listesinde olduğu ve metal içeriğinin nasıl beyan edileceği (çelik/alüminyum değeri ve eritme-döküm ülkesi) broker ile belirlenir; listede olmayan makine parçalarında bu katman uygulanmaz.
- Bölüm 301: Çin menşeli ürünlere uygulanır; Türkiye’ye uygulanmaz. Bu, Türkiye’nin Çin karşısındaki avantajıdır.
Pratik sonuç: RFQ aşamasında her parça için HTS kodu ve tarife toplamını broker ile netleştirin; teklif karşılaştırmasını “teslim ve gümrüklenmiş” (DDP veya DAP + hesaplanan vergi) bazında yapın.
Örnek 1: Alüminyum Frezeli Muhafaza (Otomasyon Ekipmanı)
6061-T6, 7×5×1,5 inç (178×127×38 mm), 3 eksen freze 3 kurulum, cepler, 18 delik, 8 diş, siyah eloksal (MIL-A-8625 Tip II); adet 250. HTS 8479.90 (makine parçası) varsayımı; tarife senaryosu: temel %0 + karşılıklı %10; 232 türev listesinde değil.
| ABD | Türkiye | |
|---|---|---|
| Hammadde | $12,50 | $10,20 |
| Makine + işçilik (32 dk) | $48,00 | $21,30 |
| Kurulum/program (adede bölünmüş) | $3,60 | $1,50 |
| Eloksal | $5,50 | $2,80 |
| Kalite/rapor | $2,50 | $1,80 |
| Genel gider + kâr | $14,50 | $7,50 |
| Fabrika çıkış fiyatı | $86,60 | $45,10 |
| Nakliye (deniz LCL) + gümrük işlemi | $1,20 | $2,60 |
| Gümrük vergisi (%10 × gümrük kıymeti) | — | $4,51 |
| Teslim maliyeti | $87,80 | $52,21 |
Tasarruf: ≈ %40. Karşılıklı tarife %20’ye çıksa tasarruf %36’ya iner; hava kargo seçilse (+$4) %35. İşçilik yoğun parçada tarife farkı kapatamaz.
Örnek 2: Çelik Tornalı Mil (Çelik Türev Tarifesi Senaryosu)
4140 (≈ 42CrMo4) ıslah çeliği, Ø1,25×6 inç (Ø32×152 mm), torna, kama kanalı, 2 kademe h7, siyah oksit; adet 1.000. HTS 8483.10 (transmisyon mili). Senaryo A: karşılıklı %10, 232 uygulanmıyor. Senaryo B: 8483.10 türev listesinde ve çelik içeriği ($3,10) üzerinden %50 ek vergi.
| ABD | Türkiye (A) | Türkiye (B) | |
|---|---|---|---|
| Hammadde | $3,90 | $3,10 | $3,10 |
| Torna (5,5 dk) | $8,00 | $3,50 | $3,50 |
| Siyah oksit + yıkama | $0,60 | $0,35 | $0,35 |
| Kurulum/program | $0,20 | $0,08 | $0,08 |
| Kalite/rapor | $0,30 | $0,20 | $0,20 |
| Genel gider + kâr | $2,60 | $1,45 | $1,45 |
| Fabrika çıkış fiyatı | $15,60 | $8,68 | $8,68 |
| Nakliye (deniz) + gümrük işlemi | $0,20 | $0,55 | $0,55 |
| Karşılıklı tarife %10 | — | $0,87 | $0,87 |
| 232 çelik içeriği %50 × $3,10 | — | — | $1,55 |
| Teslim maliyeti | $15,80 | $10,10 | $11,65 |
Tasarruf: A senaryosunda ≈ %36, B senaryosunda ≈ %26. Çelik türev tarifesi tasarrufu daraltır ama silmez; hammadde payı yüksek basit çelik parçalarda ise (işleme payı düşük) tasarruf %10’un altına inebilir ve ABD’de üretim mantıklı hale gelir. Parça bazında hesap şarttır.
Lojistik: Deniz mi Hava mı?
İstanbul/Ambarlı–New York/Savannah/Houston konteyner 18–28 gün liman-liman; kapıdan kapıya 25–35 gün; LCL 1–10 m³ için ekonomik. Hava kargo IST–JFK/ORD 3–6 gün kapıdan kapıya, kg başına $4–7. Ekspres kurye numunelerde 3–5 gün. Batı Kıyısı için deniz süresi 35–45 güne çıkar. Pratik model: 2–3 aylık konsolide deniz sevkiyatı + ABD’de emniyet stoku (3PL depo) veya alıcının kendi deposu. Lojistik rehberimizde genel yöntem anlatılır.
Türkiye’nin ABD Pazarındaki Konumu
- Çin’e karşı: Çin menşeli parçalarda Bölüm 301 (%7,5–25) + karşılıklı tarife + 232; toplam yük çoğu parçada Türkiye’nin belirgin üzerindedir. Kalite, IP güvenliği ve tedarik zinciri riski algısı da Türkiye lehinedir.
- Meksika’ya karşı: USMCA kapsamında menşe kuralını karşılayan Meksika ürünleri sıfır tarifeli ve kara yoluyla 2–5 günde ulaşır; ABD’li alıcı için Meksika lojistik olarak rakipsizdir. Türkiye’nin argümanı Avrupa standartlarında hassas parça kalitesi, geniş malzeme yelpazesi ve Avrupa’daki fabrikalarla ortak tedarikçi kullanabilme (aynı parçanın AB tesisine A.TR ile sıfır gümrükle gitmesi) imkânıdır.
- Hindistan ve Vietnam’a karşı: Benzer tarife katmanları; Türkiye’nin avantajı kısa deniz süresi (25–35 vs 35–50 gün), Avrupa iş kültürü ve ISO 9001 tabanı.
Tasarrufun Düşük Kaldığı Durumlar
- Hammadde payı %50’yi aşan çelik veya alüminyum parçalar (232 türev listesinde ise özellikle);
- Çok düşük adetli (1–5) prototipler (nakliye ve broker sabitleri baskın);
- Haftalık JIT teslimat gereken parçalar (deniz süresi uyumsuz);
- ITAR kapsamındaki savunma parçaları (yurt dışı üretim izne tabi) ve “Buy American”/DFARS gereksinimli kamu alımları.
Sık Sorulan Sorular
Türkiye’den CNC parça ABD’ye ne kadar daha ucuz?
Tarife ve deniz nakliyesi dahil işçilik yoğun parçalarda tipik %25–40; hammadde ağırlıklı çelik parçalarda %5–20 ve 232 kapsamında daha düşük. Parça bazında hesap gerekir.
Tarifeyi kim öder?
Kayıtlı ithalatçı (importer of record) öder; DAP’ta alıcı, DDP’de satıcı. Türk tedarikçiler çoğunlukla DAP veya FCA/FOB teklif verir; DDP nadirdir çünkü tarife riski öngörülemez.
Ödeme USD ile mi yapılır?
Evet; ihracat odaklı Türk tedarikçiler USD teklif ve fatura düzenler; kur riski alıcıda değildir. Ödeme koşulları yazımızda seçenekler yer alır.
Kendi parçam için rakam alabilir miyim?
Evet. RFQ rehberimizdeki bilgilerle teknik resminizi ve HTS kodunuzu (biliyorsanız) gönderin; USD bazlı, adet kademeli teklif ve broker’ınızla doğrulayabileceğiniz tarife tahmini alırsınız.
Sonuç
ABD ile Türkiye arasındaki CNC parça maliyet farkı işçilikte Avrupa ölçeğindedir; tarife ve deniz nakliyesi bu farkı %25–40’a daraltır, çelik türev tarifesi kapsamındaki basit parçalarda daha da düşürür. Türkiye ABD’li alıcı için Çin’e göre daha düşük tarife ve daha kısa mesafe, Meksika’ya göre ise Avrupa standardında hassasiyet ve AB tesisleriyle ortak tedarik avantajı sunar. Tarifeler değişken olduğu için her parça için güncel hesap yapılmalıdır. Kendi parçalarınız için rakamları görmek isterseniz teknik resimlerinizi gönderin.
