İspanya, Avrupa’nın ikinci büyük otomotiv üreticisi, güçlü bir takım tezgâhı (Bask Bölgesi) ve raylı sistem sanayisine sahiptir; rüzgar ve güneş sektörlerinde ise dünya liderleri arasındadır. Bu sanayi, kapasite ve maliyet dengesi için Türkiye’ye yöneliyor. İspanya için avantajlar yazımız nedenleri anlattı; bu yazı uygulamayı adım adım gösteriyor.
Adım 1: Doğru Parçaları Seçin
İspanya’da talaşlı imalat kapasitesi özellikle Bask Bölgesi ve Katalonya’da güçlüdür; Türkiye’ye vermenin en mantıklı olduğu gruplar tornalı parçalar, kayar otomat parçaları, alüminyum freze gövdeler, paslanmaz parçalar ve iç kapasiteyi meşgul eden orta seri işlerdir. Rüzgar ve güneş ekipmanı yan sanayisi (tracker tahrik parçaları, türbin yardımcı sistem parçaları) ve raylı sistem bileşenleri Türkiye’nin güçlü olduğu profillerdir; enerji sektörü yazımız ayrıntı verir.
Adım 2: Teknik Dokümanı Hazırlayın
İspanyol teknik resimleri UNE-EN (ISO ile uyumlu) standartlarına dayanır; Türk tedarikçiler bunları sorunsuz okur. Dikkat edilecekler: İspanyolca notların İngilizce’ye çevrilmesi (acabado superficial → yüzey işlemi, tratamiento térmico → ısıl işlem, tolerancia general → genel tolerans), malzeme tanımının EN numarasıyla verilmesi (F-1140 gibi eski UNE kodları yerine C45), kaplama ve belge beklentisinin yazılması. Dosya paketi: STEP + PDF + adet/yıllık tahmin. Teknik resim kontrol listemiz eksikleri gösterir.
Adım 3: RFQ ve Teklif Karşılaştırması
Aynı paketi 2–3 Türk tedarikçiye gönderin; 24–72 saatte Euro bazlı teklif gelir. Teklifleri aynı Incoterm (FCA İstanbul veya DAP Barselona/Bilbao) ve aynı kapsamla karşılaştırın. İspanya fiyatlarına göre tornalı parçalarda %20–35, kayar otomat parçalarında %25–40 fark tipiktir; İspanya’nın kendi maliyetleri Almanya’dan düşük olduğu için fark Almanya’daki kadar büyük değildir. RFQ rehberimiz yardımcı olur.
Adım 4: Tedarikçiyi Doğrulayın
Madrid ve Barselona’dan İstanbul’a direkt uçuş 3,5–4 saattir; iki günlük ziyaret pratiktir. Alternatif olarak görüntülü denetim: makine parkı, ölçüm odası, kalibrasyon, referans parçalar. 15 soru listemiz ile belge, ihracat deneyimi ve kapasiteyi sorgulayın.
Adım 5: Numune ve Ölçüm Raporu
1–5 adet numune, balonlu resim ve ölçüm raporuyla teslim edilir; otomotiv projelerinde PPAP seviyesi baştan belirlenir. İspanyol otomotiv yan sanayii (SEAT, Renault, Ford, Stellantis tedarikçileri) IATF kültürüne alışıktır; tedarikçinin PPAP paketi hazırlayabildiğini teyit edin. Numune kurye ile 3–4 günde İspanya’dadır.
Adım 6: Gümrük ve Vergi
- A.TR: Gümrük Birliği sayesinde sanayi ürünleri gümrük vergisiz; tedarikçi A.TR düzenler. A.TR yazımız ayrıntı verir.
- IVA: İthalatta %21 IVA tahakkuk eder; IVA mükellefi şirket bunu beyannamede mahsup eder. Büyük ithalatçılar için “IVA diferido” (ertelenmiş IVA) rejimi nakit çıkışını tamamen kaldırır; mali müşavirinizle kontrol edin.
- EORI: İspanyol EORI (ES + NIF) gümrük beyanında gerekir.
- Beyan: Forwarder’ın gümrük müşaviri (agente de aduanas) ithalat beyanını yapar; belge: fatura, çeki listesi, A.TR, CMR veya konşimento.
- Intrastat: Türkiye AB dışı olduğu için gerekmez.
Adım 7: Lojistik
İspanya, Türkiye’ye kara yoluyla uzaktır (İstanbul–Barselona ~3.000 km, Bilbao ~3.500 km); iki ana seçenek vardır:
- Kara yolu: Balkanlar – Avusturya/İtalya – Fransa – İspanya; komple araç 5–7 gün, parsiyel 7–10 gün. Palet başına parsiyel 200–320 €.
- Ro-Ro + kara: Türkiye (Pendik/Çeşme) – Trieste Ro-Ro (2–3 gün) + İtalya–Fransa–İspanya kara yolu (2–3 gün); toplam 5–7 gün. Alternatif: Sète (Fransa) Ro-Ro hattı Barselona’ya bir gün mesafededir.
- Deniz: İstanbul/İzmir – Barselona/Valensiya konteyner, 7–12 gün; büyük partilerde ekonomik.
- Hava: Madrid ve Barselona’ya 2–3 gün; numune ve acil parça için.
Lojistik yazımızda süreler ayrıntılıdır.
Adım 8: Ödeme
İlk siparişte %30–50 ön ödeme + sevkiyat öncesi bakiye; düzenli ilişkide 30–60 gün vade. İspanya’da yaygın olan 60–90 gün vade ve “pagaré” (vadeli senet) uygulaması Türk tedarikçiler için alışılmış değildir; Euro ile SEPA transferi 1–2 günde ulaşır. Ödeme koşulları yazımız seçenekleri anlatır.
Adım 9: İletişim
Türk ihracatçı atölyelerde İngilizce standarttır; İspanyolca nadirdir. İspanyol mühendislik ekiplerinde İngilizce düzeyi değişkendir; teknik iletişimi yazılı ve şekil/resim destekli yürütmek yanlış anlamayı önler. Zaman farkı 1–2 saattir (yaz/kış); öğle arasının İspanya’da geç olduğunu (14:00–16:00) planlamada dikkate alın. Tek teknik ve tek ticari muhatap belirleyin.
Adım 10: Seri ve Süreklilik
İlk seri partiden sonra çerçeve anlaşma (yıllık tahmin, fiyat geçerliliği, çağrı sıklığı) kurun; program ve fikstürlerin saklanması, revizyon prosedürü ve OTD/PPM ölçümü yazılı olsun. Aylık konsolide sevkiyat ve İspanya’daki forwarder deposunda güvenlik stoğu, uzun kara yolunun etkisini ortadan kaldırır.
İspanya’ya Özgü Notlar
- Bask takım tezgâhı kümesi: Elgoibar–Bilbao ekseni; orta–büyük tornalı parçalar ve kaynaklı-işlenmiş gruplar için Türkiye uygun kaynaktır.
- Otomotiv: Katalonya, Valensiya, Aragon ve Kastilya’daki Tier-2/3 için IATF disiplinli Türk tedarikçiler; Bursa kümesi yazımıza bakın.
- Yenilenebilir enerji: Tracker ve türbin yan sanayisi için yüksek adetli tornalı/kayar otomat parçalar; Türkiye’nin en güçlü profili.
- Raylı sistem: CAF, Talgo ve tedarikçileri için EN 15085 kaynak ve malzeme izlenebilirliği beklentisi; işlenmiş parçalarda 3.1 sertifikası standarttır.
- Tatil dönemleri: Ağustos’ta İspanya’da üretim yavaşlar; Türkiye’de Ramazan ve Kurban Bayramı tatilleri (yılda toplam 1–2 hafta) planlanmalıdır.
Örnek Zaman Çizelgesi
Zaragoza’daki bir tarım makinesi üreticisinin ilk siparişi tipik olarak şöyle akar: 1. hafta RFQ ve teklif; 2. hafta görüntülü denetim ve numune siparişi; 3–5. hafta numune üretimi, ölçüm raporu ve kurye ile teslim; 6. hafta numune onayı ve seri sipariş; 8–10. hafta seri üretim; 11–12. hafta Ro-Ro + kara yolu ile İspanya’ya teslim. Toplam yaklaşık üç ay; tekrar siparişlerde 4–6 hafta. İlk parça onaylandıktan sonra ürün ağacındaki diğer parçalar kademeli eklenir.
Sık Sorulan Sorular
Türkiye’den ithalatta gümrük vergisi var mı?
Sanayi ürünlerinde A.TR ile %0; yalnızca %21 IVA tahakkuk eder ve mahsup edilir (IVA diferido ile nakit çıkışı da kalkar).
İspanya’ya teslim süresi ne kadar?
Kara veya Ro-Ro+kara 5–7 gün, parsiyel 7–10 gün, deniz 7–12 gün, hava 2–3 gün. Üretim süresi 2–4 hafta eklenir.
Tedarikçi İspanyolca konuşur mu?
Genellikle hayır; İngilizce teknik iletişim standarttır. Resim ve şekil destekli yazılı iletişim yeterlidir.
90 gün vade mümkün mü?
İlk siparişlerde hayır; düzenli ilişkide 30–60 gün yaygındır, 90 gün istisnai olarak ve ihracat kredi sigortasıyla mümkün olabilir.
Sonuç
İspanyol şirketler için Türkiye, A.TR ile gümrüksüz, IVA mahsuplu ve 5–7 günlük lojistikle erişilebilir; otomotiv, yenilenebilir enerji ve makine yan sanayisinde %20–40 tasarruf gerçekçidir. İlk siparişinizi denemek için teknik resimlerinizi teklif formumuz üzerinden gönderin; 24 saat içinde Euro bazlı, DAP İspanya seçenekli teklif alırsınız.
