Yurt dışından CNC fason tedarikçisi seçmek, tek seferlik bir fiyat karşılaştırması değil, birkaç yıl sürecek bir iş ilişkisine karar vermektir. Doğru sorular, tedarikçinin sunumundaki parlak fotoğraflardan değil, günlük işleyişinden bilgi almanızı sağlar. Aşağıdaki 15 soru, satın alma ve kalite ekiplerinin RFQ aşamasında veya tedarikçi ziyaretinde kullanabileceği pratik bir kontrol listesidir.
A. Teknik Yeterlilik
1. Makine parkınız nedir ve parçam hangi tezgâhta üretilecek?
Marka, model, eksen sayısı ve yaş bilgisi isteyin. İyi cevap, parçanızı hangi makinede kaç bağlamada üreteceğini açıklar. Belirsiz “her şeyi yapabiliriz” cevabı uyarı işaretidir. Tornelle’nin makine parkını Hakkımızda sayfasında açık olarak listeliyoruz.
2. Ölçüm altyapınız nedir?
CMM var mı, kalibrasyon sertifikaları güncel mi, yüzey pürüzlülüğü ve diş ölçümü nasıl yapılıyor? Toleransınız ±0,01 mm ise kumpasla kontrol eden bir tedarikçi yeterli değildir.
3. Hangi malzemelerde düzenli çalışıyorsunuz?
Paslanmaz, alüminyum, pirinç ve otomat çeliği standarttır; titanyum, Inconel veya PEEK gibi malzemelerde gerçek deneyim sorun. “Yapabiliriz” ile “her ay yapıyoruz” farklıdır.
4. Yüzey işlemleri ve ısıl işlem nasıl yönetiliyor?
Eloksal, kaplama ve sertleştirme çoğunlukla dış tedarikçide yapılır. Sorulacak şey: onaylı alt tedarikçi listesi var mı, süre planına nasıl dahil ediliyor, kaplama sonrası ölçüm yapılıyor mu?
B. Kalite Sistemi
5. Kalite sisteminiz belgeli mi ve nasıl çalışıyor?
ISO 9001 iyi bir başlangıçtır; ancak belgeden çok, kontrol planı, ilk parça onayı ve uygunsuzluk yönetiminin nasıl işlediğini sorun. Örnek bir ölçüm raporu ve uygunsuzluk kaydı isteyin. Detaylar için kalite güvencesi yazımıza bakın.
6. Malzeme izlenebilirliği nasıl sağlanıyor?
Döküm numarası iş emrine yazılıyor mu, EN 10204 3.1 sertifikası partiyle eşleştiriliyor mu? Malzeme sertifikası rehberimiz ne beklemeniz gerektiğini anlatır.
7. Hatalı parça çıkarsa süreç nedir?
İyi cevap; bildirim süresi, kök neden analizi (8D veya benzeri), yeniden üretim/kredi politikası ve nakliye sorumluluğunu içerir. Bunları kalite anlaşmasına yazın.
C. Kapasite ve Teslimat
8. Mevcut doluluk oranınız ve tipik teslim süreniz nedir?
Dolu bir atölye 2 haftalık teslim sözü veremez. Gerçekçi cevap, parça tipine göre 2–5 hafta ve yıllık çağırma planı olan müşteriler için ayrılmış kapasite anlatır.
9. Yıllık adedimi karşılayacak kapasite var mı, büyüme nasıl yönetilir?
Kapasitenizin %30’undan fazlasını tek müşteriye ayıran tedarikçi hem sizin hem kendi riskidir. Vardiya ve makine yatırımı planını sorun.
10. Zamanında teslim performansınız ne?
OTD (on-time delivery) oranını ölçüp raporlayan tedarikçi, ölçmeyenden daha güvenilirdir. Referans müşterilerden teyit isteyin.
D. Ticari Koşullar
11. Fiyat neyi içeriyor?
Teslim şekli (FCA/DAP), ambalaj, ölçüm raporu, sertifika ve kurulum maliyeti fiyatın içinde mi? Teklifleri aynı koşulda karşılaştırın; Incoterms rehberimiz yardımcı olur.
12. Ödeme koşulları ve para birimi?
İlk sipariş için peşin veya kısmi peşin normaldir; ilişki oturduktan sonra 30–60 gün vade yaygındır. Euro/USD bazlı fiyat ve kur riskinin kimde olduğu netleşmeli.
13. Fiyat güncellemesi nasıl yapılır?
Hammadde endeksli, şeffaf ve yılda bir-iki kez yapılan güncelleme sağlıklıdır. Her siparişte yeniden fiyat isteyen tedarikçiyle planlama zordur.
E. İletişim ve Risk
14. Teknik muhatabım kim ve hangi dilde, ne kadar sürede yanıt alırım?
Satış temsilcisi değil, teknik soruları yanıtlayabilen bir mühendis muhatap isteyin. 24 saat içinde yanıt standart olmalıdır.
15. Teknik resimlerim ve know-how’ım nasıl korunuyor?
NDA imzalıyor mu, dosyalar nerede saklanıyor, alt tedarikçilere ne paylaşılıyor? Somut bir cevap bekleyin.
Değerlendirme Nasıl Yapılır?
Her soruya 1–5 puan verip teknik yeterlilik ve kaliteye %50, kapasite ve teslimata %25, ticari koşullar ve iletişime %25 ağırlık verin. Ardından 2–3 aday tedarikçiye aynı numune siparişi verip ölçüm raporu, teslim süresi ve iletişim kalitesini fiilen karşılaştırın. Bir numune siparişi, on sayfalık sunumdan daha çok şey söyler. Fiyatın nasıl oluştuğunu anlamak için 12 faktör yazımız yardımcı olur.
Sık Sorulan Sorular
Tedarikçiyi ziyaret etmek şart mı?
İlk siparişte şart değil; numune siparişi ve görüntülü fabrika turu çoğu riski kapatır. Yıllık hacim büyüdüğünde ziyaret önerilir.
ISO 9001 belgesi olmayan tedarikçi elenir mi?
Otomotiv ve medikalde çoğunlukla evet. Diğer sektörlerde belge yerine çalışan bir kalite sistemine (kontrol planı, ölçüm raporu, izlenebilirlik) bakmak daha anlamlıdır.
Kaç tedarikçiyle çalışmalıyım?
Kritik parçalar için en az iki onaylı kaynak önerilir; ancak hacmi bölmek birim fiyatı yükseltir. Yaygın model, ana tedarikçi + onaylı yedek tedarikçidir.
Türk tedarikçilerde en sık karşılaşılan risk nedir?
Kapasite doluluğu nedeniyle teslim gecikmesi. Çağırma planı paylaşarak ve kapasite ayırma anlaşmasıyla bu risk yönetilir.
Sonuç
Doğru CNC fason tedarikçisi; makine parkı, ölçüm altyapısı, izlenebilirlik, kapasite ve iletişimde somut cevaplar veren, numune siparişinde sözünü tutan tedarikçidir. Bu 15 soruyu bize de sorabilirsiniz: teknik resimlerinizi teklif formu üzerinden gönderin, cevapları teklifle birlikte iletelim.
