Azerbaycan, Hazar petrol ve doğal gaz üretimi, Sangaçal ve Sumgayıt’taki petrokimya tesisleri, büyüyen tarım ve gıda sanayisi, inşaat ve altyapı yatırımları ve savunma sanayisiyle sürekli teknik yedek parça ve ekipman bileşeni talep eder. Yerel talaşlı imalat kapasitesi sınırlı olduğu için bu parçalar çoğunlukla ithal edilir. Türkiye, “iki devlet tek millet” ilişkisinin ötesinde, somut lojistik ve teknik avantajlarla Azerbaycan için en yakın sanayi tedarik üssüdür. Bu yazıda Türkiye’de CNC fason imalatın Azerbaycanlı alıcılar için avantajlarını ele alıyoruz.

1. Ortak Dil: Sıfır İletişim Engeli

Azerbaycan Türkçesi ile Türkiye Türkçesi karşılıklı anlaşılır; teknik resim notları, teklif, sözleşme ve günlük iletişim çevirmensiz yürür. Avrupa veya Çin tedarikçileriyle yaşanan dil ve kültür kaynaklı yanlış anlamalar burada yoktur. Zaman farkı 1 saattir; sabah gönderilen soru aynı sabah yanıtlanır. Bu, özellikle acil yedek parça ve tersine mühendislik projelerinde belirleyici bir avantajdır.

2. Lojistik: Gürcistan Üzerinden 4–6 Gün

İstanbul–Bakü arası kara yolu taşımacılığı Gürcistan (Sarp sınır kapısı) üzerinden tipik olarak 4–6 iş günü sürer; Türkiye–Azerbaycan arasında yoğun TIR trafiği ve düzenli parsiyel seferler vardır. Bakü–Tiflis–Kars demiryolu, konteyner yükleri için alternatif sunar. İstanbul–Bakü direkt uçuşlarla hava kargo 1–2 gündür. Avrupa’dan tedarikle karşılaştırıldığında Türkiye hem daha yakın hem daha hızlıdır.

3. Maliyet: Avrupa Kalitesi, Bölgesel Fiyat

Azerbaycanlı şirketler teknik parçaları Avrupa’dan yüksek fiyat ve uzun süreyle, Rusya veya Çin’den ise kalite ve belge belirsizliğiyle tedarik eder. Türkiye’de 3 eksen torna ve freze saat ücretleri 28–45 € bandındadır; Batı Avrupa’nın %30–50 altındadır ve kalite standardı Avrupa tedarik zinciriyle aynıdır. Hesaplama yaklaşımı için maliyet karşılaştırması yazımıza bakabilirsiniz.

4. Gümrük ve Vergiler

Türkiye–Azerbaycan Tercihli Ticaret Anlaşması 2021’de yürürlüğe girdi; ancak kapsamı sınırlı sayıda ürün grubuyla sınırlıdır ve CNC işlenmiş sanayi parçalarının büyük bölümü bu kapsamda değildir. Bu parçalara Azerbaycan’ın standart ithalat tarifesi uygulanır; makine parçaları ve bileşenlerinde oran çoğunlukla %5, bazı kalemlerde %0 veya %15 olabilir. İthalatta %18 KDV uygulanır ve kayıtlı işletmeler için indirilebilir. HS kodunu ve tarife oranını teklif aşamasında gümrük müşavirinizle teyit edin. Bu koşullar Avrupa’dan tedarikle aynıdır, dolayısıyla Türkiye’nin fiyat avantajını değiştirmez.

5. Sektör Uyumu

  • Petrol-gaz ve petrokimya: Valf ve pompa bileşenleri, flanşlar, bağlantı elemanları, enstrümantasyon gövdeleri; 316L, dubleks, alaşımlı çelik. EN 10204 3.1 sertifikası ve NACE uyumlu malzeme tedariki mümkündür.
  • Tarım ve gıda sanayisi: Tarım makinesi yedek parçaları, paslanmaz gıda ekipmanı bileşenleri.
  • İnşaat ve altyapı (yeniden imar projeleri): Ekipman yedekleri, çelik yapı bağlantı parçaları, hızlı tedarik.
  • Savunma: Türkiye–Azerbaycan savunma iş birliği güçlüdür; ihracat kontrolü ve son kullanıcı beyanı gereklilikleri geçerlidir.
  • Enerji ve su altyapısı: Türbin yardımcı ekipmanı, pompa milleri, hidrolik bileşenler.

6. Standartlar ve Tersine Mühendislik

Azerbaycan sanayisinde GOST standartlı eski ekipman ile Avrupa ve Amerikan (EN/ISO, ASME/API) standartlı yeni ekipman bir aradadır. Türk atölyeleri bu karışık ortamla çalışmaya alışıktır; GOST malzeme kalitelerinin EN eşdeğerleri (örneğin 12Х18Н10Т ↔ 1.4541, 40Х ↔ 41Cr4) bilinir. Resmi olmayan eski ekipman parçaları için numune parçadan ölçüm ve modelleme ile tersine mühendislik yapılır; ortak dil bu süreci çok kolaylaştırır. Süreç için nasıl çalışıyoruz sayfamıza bakabilirsiniz.

7. Ticari Kolaylık

Türk ve Azerbaycanlı şirketler arasında yerleşik bankacılık ve ödeme kanalları vardır; USD, Euro veya TL bazlı fiyatlandırma mümkündür. Ticari belgeler (fatura, menşe belgesi, paket listesi) Türkçe/İngilizce hazırlanır. Türk şirketlerinin Azerbaycan’daki yaygın varlığı, gerektiğinde yerinde destek ve teknik ziyareti kolaylaştırır.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

  • HS kodunu, tarife oranını ve Tercihli Ticaret Anlaşması kapsamını gümrük müşavirinizle teyit edin.
  • GOST standartlı parçalarda malzeme eşdeğerini ve toleransları resimde veya siparişte netleştirin.
  • Teslim şeklini (FCA İstanbul veya DAP Bakü) belirleyin; Incoterms rehberimiz yardımcı olur.
  • İlk siparişte numune ve ölçüm raporu adımı planlayın; kalite güvencesi beklentilerinizi yazılı tanımlayın.

Sık Sorulan Sorular

Türkiye’den Azerbaycan’a CNC parça ithalatında gümrük vergisi var mı?

Tercihli Ticaret Anlaşması sınırlı ürün kapsar; CNC parçalarının çoğunda standart tarife (tipik %5) ve %18 KDV uygulanır. HS koduna göre teyit edin.

Teslim süresi ne kadar?

Üretim 2–5 hafta (acil parçalarda daha kısa); kara yolu 4–6 iş günü, hava kargo 1–2 gün.

Resmi olmayan eski parçalar üretilebilir mi?

Evet; numune parçadan ölçüm ve modelleme ile tersine mühendislik yapılır, model onayınıza sunulur ve ardından üretilir.

Fiyatlar hangi para biriminde?

USD, Euro veya TL; talep halinde AZN karşılığı referans olarak eklenir.

Sonuç

Azerbaycanlı şirketler için Türkiye; ortak dil, 4–6 günlük kara yolu, GOST ve EN standartlarına hâkimiyet ve Avrupa’nın altında fiyatla teknik CNC parça tedarikinde en doğal kaynaktır. Teknik resimlerinizi veya numune fotoğraflarınızı teklif formumuz üzerinden gönderin; 24 saat içinde kalem kalem fiyatlandırılmış teklif alırsınız.