“Resmi gönderdik, teklif ne zaman gelir?” sorusunun cevabı çoğu zaman gönderilen dosyaya bağlıdır. Ekran görüntüsü olarak gelen bir resim, ölçüsüz bir 3D model veya toleransları eksik bir PDF, teklif sürecini günlerce uzatır ve yanlış fiyatlandırma riskini artırır. Bu rehber, CNC torna ve freze parçaları için hangi dosya formatının ne işe yaradığını ve tedarikçinize göndermeniz gereken ideal paketi anlatıyor. RFQ rehberimizin teknik dosya bölümünün ayrıntılı hâli olarak okunabilir.
Formatlar ve CNC İmalattaki Rolleri
| Format | İçerik | CNC’de kullanım | Artı | Eksi |
|---|---|---|---|---|
| STEP (.stp/.step) | 3D katı model, nötr format | CAM programlama, hacim/talaş hesabı, fikstür tasarımı | Tüm CAD/CAM sistemleri açar; geometri kayıpsız | Tolerans, yüzey ve malzeme bilgisi çoğunlukla yok (AP242 PMI hariç) |
| PDF teknik resim | 2D görünüşler, ölçü, tolerans, yüzey, malzeme, notlar | Teklif, ölçüm, FAI, sözleşme referansı | Bağlayıcı belge; herkes okur | Geometri yeniden modellenmeli; ölçü eksikse belirsizlik |
| DXF/DWG | 2D vektör çizim | Lazer/plazma/su jeti kesim profilleri, 2D freze konturları | Kesim makinelerine doğrudan aktarılır | 3D parçalar için yetersiz; kalınlık ve tolerans ayrı iletilmeli |
| IGES (.igs) | 3D yüzey/katı, eski nötr format | STEP yoksa alternatif | Yaygın destek | Yüzey hataları ve kapanmamış katılar sık; STEP tercih edilir |
| Parasolid (.x_t/.x_b) | 3D katı çekirdek formatı | SolidWorks/NX/Solid Edge arası | Çok doğru geometri | Her CAM açmaz |
| Yerel CAD (.sldprt, .prt, .ipt, .catpart) | Parametrik model | Aynı yazılımı kullanan tedarikçiler | Tam bilgi, özellik ağacı | Sürüm uyumsuzluğu; know-how paylaşımı riski |
| 3MF/STL | Üçgen yüzey ağı | 3D baskı | — | CNC için uygun değil: tolerans ve gerçek yüzey yok |
İdeal Paket: STEP + PDF
CNC fason imalat için standart ve yeterli paket ikilidir:
- STEP dosyası (AP214 veya AP242): Nihai parçanın 3D katı modeli; tedarikçi CAM programını, ham malzeme ölçüsünü ve bağlama stratejisini buradan çıkarır.
- PDF teknik resim: Tüm fonksiyonel ölçüler ve toleransları, genel tolerans standardı (örneğin ISO 2768-mK), yüzey pürüzlülüğü, malzeme kalitesi ve standardı, ısıl işlem/kaplama, diş tanımları, kenar kırma notu, revizyon numarası ve parça adı.
PDF, sözleşmenin teknik eki ve ölçüm raporunun referansıdır; STEP ile PDF arasında çelişki olursa resim geçerlidir kuralı sektörde standarttır. Bunu RFQ’da açıkça yazmanız belirsizliği ortadan kaldırır.
Hangi Durumda Ne Eklenmeli?
- Sac ve plaka profilleri: STEP + PDF’e ek olarak 1:1 ölçekli DXF (kalınlık ve malzeme notuyla).
- PMI içeren modeller: STEP AP242, toleransları model üzerinde taşır (MBD – Model Based Definition). Kullanıyorsanız belirtin; ancak PDF resmi yine ekleyin, tüm tedarikçiler PMI okuyamaz.
- Montaj parçaları: İlgili karşı parçanın modeli (referans olarak) geçme ve fonksiyon anlaşılmasını kolaylaştırır; DFM önerileri için değerlidir.
- Tersine mühendislik: Resim yoksa fiziksel numune + fotoğraf + kritik ölçüler; tedarikçi modeli oluşturur ve onayınıza sunar.
- Kesim ve işleme birlikte: Lazer kesim + CNC freze parçalarında DXF kesim konturu ve STEP nihai geometri birlikte gönderilir.
Sık Yapılan Hatalar
- Birim karışıklığı: STEP dosyaları birimi taşır ancak bazı dışa aktarmalar inç/mm karışıklığına yol açar. Resimde birim ve ölçek yazsın; ABD kaynaklı resimlerde inç olduğunu belirtin.
- Revizyon uyumsuzluğu: STEP Rev C, PDF Rev B. Dosya adında revizyon bulunsun:
12345-C_flans.step,12345-C_flans.pdf. - Ölçüsüz PDF: Yalnızca 3D görünüş ve “STEP’e göre” notu içeren resim, toleransları tanımlamaz; genel tolerans standardı bile yazılmamışsa fiyat ve ölçüm belirsizdir.
- Ekran görüntüsü veya fotoğraf: Teklif verilebilir ama bağlayıcı değildir; ilk siparişten önce resim istenir.
- Kaplama öncesi/sonrası belirsizliği: Eloksal veya kaplama varsa toleransın hangi durumda geçerli olduğu yazsın.
- Model ile resim çelişkisi: Modelde R2, resimde R3. “Resim geçerlidir” kuralı varsa sorun çözülür; yoksa üretim durur ve soru bekler.
- Şifreli veya düzenleme kilitli PDF: Balonlama ve ölçüm raporu hazırlığını zorlaştırır; yazdırma/ölçüm izni açık olsun.
Dosya Güvenliği ve Paylaşım
Teknik resimler know-how içerir. Yerel CAD dosyası yerine STEP göndermek özellik ağacını ve tasarım mantığını paylaşmaz; NDA imzalanmadan yalnızca teklif için gerekli dosyaları iletmek yaygın uygulamadır. Dosyaları e-posta eki yerine güvenli transfer veya tedarikçinin teklif formu üzerinden göndermek sürüm karışıklığını azaltır. Tornelle’nin teklif formu STEP, DXF ve PDF dosyalarını doğrudan kabul eder.
Tedarikçi Tarafında Ne Olur?
STEP + PDF paketi alan bir fason atölye şunları yapar: modeli CAM’e alır, ham malzeme ölçüsünü belirler, operasyon ve bağlama planı çıkarır, çevrim süresini hesaplar, resimdeki toleransları ve yüzeyleri ölçüm planına dönüştürür, malzeme ve kaplama fiyatı alır ve varsa DFM önerilerini not eder. Bu süreç eksiksiz dosyayla 1–2 gün, eksik dosyayla soru-cevap döngüleriyle bir hafta sürebilir. DFM yazımızda bu aşamada gelen tipik önerileri bulabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Yalnızca STEP göndersem teklif alabilir miyim?
Ön teklif alabilirsiniz, ancak tolerans, yüzey ve malzeme varsayımlarla fiyatlanır; bağlayıcı teklif ve üretim için PDF resim gerekir.
Yalnızca PDF resim yeterli mi?
Basit tornalı parçalarda evet; karmaşık frezeli parçalarda tedarikçi modeli yeniden çizer, bu süre ve hata riski getirir. STEP eklemek her zaman hızlandırır.
STEP AP203, AP214 ve AP242 farkı ne?
AP203 temel geometri, AP214 renk/katman/ürün verisi, AP242 ise PMI (tolerans ve notlar) taşır. CNC için AP214 yeterli, MBD kullanılıyorsa AP242 tercih edilir.
DXF hangi ölçekte olmalı?
Her zaman 1:1, mm biriminde ve yalnızca kesim konturunu içerecek şekilde (ölçü çizgileri ve çerçeve ayrı katmanda veya silinmiş).
Sonuç
CNC tedarikçinize göndereceğiniz ideal paket STEP + PDF’tir; sac parçalarda DXF eklenir. Revizyon, birim ve “resim geçerlidir” kuralı netse teklif 24 saat içinde gelir ve üretim sorusuz başlar. Dosyalarınızı teklif formu üzerinden gönderin; eksik bilgi varsa ilk yanıtta liste hâlinde bildiririz. Süreç detayları için nasıl çalışıyoruz sayfamıza bakabilirsiniz.
