Bir otomotiv Tier-1 veya Tier-2 tedarikçisi Türkiye’den CNC parça almaya karar verdiğinde ilk teknik soru şudur: “PPAP hazırlayabiliyor musunuz, hangi seviyede?” PPAP, parçanın yalnızca doğru ölçülerde değil, doğru ve tekrarlanabilir bir süreçle üretildiğini kanıtlayan standart bir dosyadır. Bu rehber, PPAP’ın yapısını ve fason CNC imalatçısının rolünü açıklıyor; kalite güvencesi yazımızın otomotive özel devamı olarak okunabilir.
PPAP Nedir?
PPAP, AIAG (Automotive Industry Action Group) tarafından yayımlanan ve otomotiv sektöründe seri üretim parçalarının onayı için kullanılan süreçtir. Amacı; tedarikçinin müşteri tasarım ve spesifikasyon gereksinimlerini anladığını ve üretim sürecinin bu gereksinimleri belirlenen üretim hızında sürekli karşılayabildiğini göstermektir. Yeni parça, tasarım değişikliği, süreç değişikliği, alt tedarikçi değişikliği veya üretim yerinin taşınması gibi durumlarda PPAP yeniden istenir.
PPAP’ın 18 Unsuru
- Tasarım kayıtları (teknik resim, CAD, müşteri spesifikasyonları)
- Onaylı mühendislik değişiklik belgeleri
- Müşteri mühendislik onayı (gerekiyorsa)
- Tasarım FMEA (DFMEA) — tasarım sorumluluğu tedarikçideyse
- Süreç akış diyagramı
- Süreç FMEA (PFMEA)
- Kontrol planı
- Ölçüm sistemi analizi (MSA) — Gage R&R
- Boyutsal sonuçlar (tam ölçüm raporu)
- Malzeme ve performans test sonuçları
- Başlangıç süreç çalışması (Cpk/Ppk)
- Yetkili laboratuvar belgeleri
- Görünüş onay raporu (AAR) — görünüş parçalarında
- Numune üretim parçaları
- Ana numune (master sample)
- Kontrol yardımcıları (mastar, fikstür)
- Müşteriye özel gereksinimler
- Parça sunum garantisi (PSW – Part Submission Warrant)
5 Sunum Seviyesi
| Seviye | Müşteriye sunulan | Tipik kullanım |
|---|---|---|
| 1 | Yalnızca PSW (görünüş parçasında AAR ile) | Düşük riskli, onaylı tedarikçi |
| 2 | PSW + numune + sınırlı destekleyici veri | Küçük değişiklikler |
| 3 | PSW + numune + tam destekleyici veri | Varsayılan seviye; yeni parça ve tedarikçilerde |
| 4 | PSW + müşterinin tanımladığı unsurlar | Müşteriye özel |
| 5 | PSW + numune + tam veri, tedarikçi sahasında inceleme | Kritik parçalar, yeni tedarikçi denetimi |
Seviye belirtilmemişse Seviye 3 varsayılır. Tüm unsurlar her seviyede hazırlanır ve tedarikçide saklanır; seviye, hangilerinin müşteriye gönderildiğini belirler.
Fason CNC İmalatçısı Hangi Unsurlardan Sorumlu?
Talaşlı imalatta tasarım sorumluluğu genellikle müşteridedir; bu yüzden DFMEA çoğunlukla kapsam dışıdır. Fason imalatçının hazırladığı çekirdek unsurlar:
- Süreç akışı, PFMEA ve kontrol planı: Ham malzeme girişinden sevkiyata kadar her operasyon, olası hata modları, önleme/tespit kontrolleri ve ölçüm sıklığı. Bu üç belge birbiriyle tutarlı olmalıdır.
- Boyutsal sonuçlar: Resimdeki her ölçünün balonlanmış resim üzerinde numaralanıp genellikle 3–5 parçada ölçülmesi; CMM raporu eklenir.
- Malzeme test sonuçları: EN 10204 3.1 sertifikası, gerekiyorsa sertlik ve kaplama kalınlığı raporları.
- Başlangıç süreç çalışması: Özel karakteristiklerde (müşteri resminde sembolle işaretli) en az 25 alt gruptan 100 parça veya müşteriyle anlaşılan adette Ppk ≥ 1,67 (yeni süreç) veya Cpk ≥ 1,33 (kararlı süreç) hedefi.
- MSA: Özel karakteristikleri ölçen cihazlar için Gage R&R (%10 altı ideal, %30’a kadar koşullu kabul).
- PSW: Dosyanın özeti ve tedarikçinin resmi beyanı.
Sık Karşılaşılan Zorluklar
- Özel karakteristiklerin belirsizliği: Müşteri resimde işaretlememişse imalatçı hangi ölçüde Cpk çalışacağını bilemez; RFQ’da netleştirin.
- Küçük seri ve Cpk: 100 parçalık kapasite çalışması, yıllık 300 adetlik bir parça için anlamsız olabilir; müşteriyle azaltılmış örneklem üzerinde anlaşılır.
- Kaplama ve ısıl işlem alt tedarikçileri: Bu süreçler PFMEA ve kontrol planına dahil edilmeli, alt tedarikçi sertifikaları dosyaya eklenmelidir.
- Belge dili: Alman müşteriler için Almanca veya İngilizce şablon kullanımı yaygındır.
VDA 2 (PPF) Farkı
Alman otomotiv sanayisi PPAP yerine çoğunlukla VDA Cilt 2’deki PPF (Produktionsprozess- und Produktfreigabe) sürecini kullanır. İçerik büyük ölçüde örtüşür; farklar sunum şablonu, kanıt matrisi (Nachweisführung) ve onay seviyelerinin adlandırılmasındadır. Alman müşteriden gelen “PPF-Unterlagen” veya “Erstmusterprüfbericht (EMPB)” talebi, PPAP Seviye 3’e yakın bir dosya anlamına gelir. Almanya için rehberimizde bu terminolojiye değiniyoruz.
Tornelle’de PPAP Yaklaşımı
Otomotiv parçalarında süreç akışı, PFMEA, kontrol planı, balonlu resim üzerinden tam ölçüm raporu, malzeme sertifikası ve PSW standart olarak hazırlanır; Cpk/Ppk çalışması müşterinin işaretlediği özel karakteristiklerde yapılır. PPAP seviyesi ve müşteriye özel gereksinimler teklif aşamasında netleştirilir; hazırlık süresi ve maliyeti teklifte ayrı kalem olarak gösterilir. Fiyata etkisi için 12 faktör yazımıza bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
PPAP için IATF 16949 belgesi zorunlu mu?
PPAP dosyası hazırlamak için belge zorunlu değildir; ancak birçok OEM ve Tier-1, seri tedarikçilerden IATF 16949 veya en azından ISO 9001 ister. Müşterinizin tedarikçi gereksinimlerini kontrol edin.
PPAP ne kadar sürer?
Numune üretimi sonrası dosya hazırlığı tipik olarak 1–3 hafta; kapasite çalışması için gerekli parça adedi süreyi belirler.
PPAP maliyeti kim öder?
Uygulamaya göre değişir; genellikle numune ve dosya hazırlığı ayrı bir kalem olarak fiyatlandırılır veya seri fiyata dağıtılır. Teklif aşamasında netleştirin.
FAI ile PPAP aynı şey mi?
Hayır. FAI (ilk parça muayenesi) yalnızca boyutsal ve malzeme sonuçlarını kapsar; PPAP buna süreç kanıtlarını (PFMEA, kontrol planı, Cpk, MSA) ekler.
Sonuç
PPAP, otomotiv CNC parçalarında seri üretime giriş biletidir; fason imalatçıdan beklenen, ölçü raporunun ötesinde tutarlı bir süreç kanıtı sunmasıdır. Otomotiv parçalarınız için PPAP seviyesini ve özel karakteristikleri belirterek teknik resimlerinizi teklif formu üzerinden gönderin; seri fiyatla birlikte PPAP hazırlık planını içeren bir teklif alın.
