Türkiye’nin Norveçli şirketler için sunduğu avantajları biliyorsunuz: %40–55 maliyet avantajı, EFTA serbest ticaret anlaşması, petrol-gaz ve denizcilik sektörlerinin tanıdığı malzeme ve belge disiplini. Bu yazı, ilk siparişi pratikte nasıl vereceğinizi adım adım anlatıyor; Norveç AB üyesi olmadığı için gümrük tarafı AB ülkelerinden farklıdır ve buna özellikle değiniyoruz.

Adım 1: Teknik Dokümanları Hazırlayın

Norveç resimleri NS-EN ISO standartlarıyla hazırlanır ve Türkiye’de sorunsuz okunur; Norveç sanayisinde İngilizce resim yaygındır. İdeal paket:

  • STEP (AP214) 3D model + PDF teknik resim; revizyon numaraları eşleşmeli.
  • Malzeme EN/ASTM kalitesiyle; petrol-gaz parçalarında NORSOK M-630 malzeme veri sayfası (MDS) referansı, dubleks/süper dubleks (1.4462, 1.4410), nikel alaşımları veya karbon çelik kalitesi ve gerekiyorsa NACE MR0175 / ISO 15156 uygunluğu açıkça yazılmalı.
  • Genel tolerans (ISO 2768-mK) başlık bloğunda; geometrik toleranslar datum’larıyla.
  • Yüzey pürüzlülüğü (Ra), kenar kırma, ısıl işlem, kaplama; denizcilik parçalarında korozyon sınıfı.
  • Yıllık adet, parti büyüklüğü, ilk sipariş adedi ve hedef tarih.
  • Belge beklentileri: ölçüm raporu, EN 10204 3.1 (kritik parçalarda 3.2), FAI, NDT raporları (PT/UT), gerekiyorsa PMI (pozitif malzeme tanımlama).

Adım 2: Teklif İsteyin ve Karşılaştırın

RFQ’yu 2–3 Türk tedarikçiye gönderin; teklifleri kalem kalem karşılaştırın: birim fiyat (adet kademeli), kurulum, malzeme sertifikası düzeyi (3.1/3.2), NDT, ölçüm raporu, ambalaj, Incoterm ve teslim süresi. Norveç petrol-gaz tedarik zincirinde Achilles JQS gibi tedarikçi kayıt sistemleri ve HSE beklentileri sık gündeme gelir; Türk tedarikçinin bu sistemlerde kayıtlı olması zorunlu değildir ancak sorulabilir. Yöntem için RFQ rehberimize bakabilirsiniz.

Adım 3: Ticari Koşulları Netleştirin

Incoterms

FCA İstanbul (kendi forwarder’ınız alır) veya DAP (Türk tedarikçi kapınıza kadar getirir; Norveç ithalat beyanı ve MVA size ait). Norveç’e DDP, ihracatçının Norveç’te MVA kaydı gerektirebileceği için pratik değildir. Incoterms rehberimizde ayrıntılar yer alır.

Ödeme

Norveç’te 30 gün net yaygındır. Türk tedarikçiler yurt dışı satışta ilk siparişlerde kısmi ön ödeme (%30–50) + sevkiyat öncesi bakiye, düzenli ilişkide 30 gün açık hesap çalışır. Fiyatlar çoğunlukla EUR’dur; NOK’un oynaklığı nedeniyle NOK bazlı fiyat isteniyorsa kur güncelleme kuralı sözleşmeye yazılmalıdır. SWIFT havalesi standarttır.

Sözleşme ve gizlilik

İngilizce NDA ve kalite anlaşması yeterlidir; petrol-gaz projelerinde müşteri spesifikasyonlarının (şirket standartları) sözleşme eki yapılması yaygındır. Uygulanacak hukuk ve uyuşmazlık yeri belirtilmelidir.

Adım 4: Numune ve İlk Numune Onayı

İlk siparişte 1–5 adet numune ve balonlu resim üzerinden tam ölçüm raporu isteyin. Petrol-gaz ve denizcilik parçaları için FAI + 3.1/3.2 sertifikası + NDT + gerekiyorsa PMI; savunma için FAI + izlenebilirlik; genel makine için standart FAI yeterlidir. Raporu kendi ölçümünüzle doğrulayın; onay sonrası seri başlar. FAI rehberimizde ve CMM raporu yazımızda ayrıntılar yer alır.

Adım 5: Lojistik, Gümrük ve İthalat

  • Kara yolu: İstanbul’dan Oslo’ya kapıdan kapıya 7–9 iş günü (Almanya–Danimarka–İsveç güzergâhı veya Kiel/Frederikshavn–Oslo feribotu); Stavanger ve Bergen’e 1–2 gün daha.
  • Deniz yolu: Ağır ve hacimli yüklerde İstanbul–Oslo/Bergen konteyner 2–3 hafta.
  • Hava kargo: İstanbul–Oslo 1–2 gün (direkt uçuş); numuneler için ekspres kurye 2–4 gün.
  • Gümrük vergisi: Norveç AB Gümrük Birliği’nde değildir, A.TR kullanılmaz. Norveç sanayi ürünlerinin büyük çoğunluğunda gümrük vergisi uygulamaz; ayrıca Türkiye–EFTA STA kapsamında Türk menşeli ürünler için EUR.1 veya menşe beyanı düzenlenebilir. Ayrıntı için EUR.1 ve A.TR rehberimize bakabilirsiniz.
  • MVA (KDV): KDV mükellefi Norveçli şirketler ithalat KDV’sini (%25) gümrükte ödemez; periyodik KDV beyanında (mva-melding) beyan edip aynı beyanda indirir. Nakit çıkışı olmaz.
  • Beyan: Forwarder ithalat beyanını Tolletaten sistemine şirketinizin organizasyon numarasıyla yapar; ticari fatura, paket listesi, menşe belgesi ve taşıma belgesi yeterlidir.

Adım 6: Seri Teslimat ve Sürekli İyileştirme

Çerçeve sözleşme ve çağrı siparişleri yaygındır; lojistik süresi nedeniyle 3–4 haftalık güvenlik stoku planlamak yararlıdır. Her partide ölçüm raporu ve malzeme sertifikası paketle gelir; petrol-gaz parçalarında belge paketi (MRB: manufacturing record book) proje bazında derlenir. Yıllık tedarikçi denetimi video veya İstanbul ziyareti ile yapılabilir.

Sık Yapılan Hatalar

  • Norveç’e A.TR göndermek; belge geçersizdir, menşe için EUR.1/menşe beyanı gerekir.
  • NORSOK MDS veya NACE gereksinimini RFQ’da yazmamak; malzeme temini ve fiyatı doğrudan etkiler.
  • Lojistik süresini Orta Avrupa gibi planlamak; 7–9 gün gerçekçidir.
  • 3.2 sertifika veya PMI gereğini numune onayından sonra gündeme getirmek.
  • NOK fiyat isteyip kur güncelleme kuralı belirlememek.

Sık Sorulan Sorular

Norveç için gümrük vergisi ödenir mi?

CNC işlenmiş metal parçaların büyük çoğunluğunda hayır; Norveç sanayi ürünlerinde tarife uygulamaz ve ayrıca EFTA–Türkiye STA’sı mevcuttur. Yalnızca %25 MVA doğar ve beyanda mahsup edilir.

İlk sipariş için ne kadar süre planlamalıyım?

Teklif 1–2 gün, numune 1–3 hafta, onay sonrası seri 3–5 hafta (özel malzemede daha uzun), nakliye 7–9 gün: ilk seri parti tipik olarak 8–12 haftada elinizdedir.

Dubleks ve süper dubleks parçalar Türkiye’de işlenebilir mi?

Evet; ancak malzeme temin süresi ve sertifika düzeyi (3.1/3.2, NORSOK MDS) fiyatı ve süreyi etkiler. RFQ’da açıkça yazın.

Türkiye’deki tedarikçiyi ziyaret etmem gerekir mi?

Zorunlu değil; Oslo–İstanbul yaklaşık 4 saatlik direkt uçuşla bir gecelik denetim yapılabilir.

Sonuç

Norveç’ten Türkiye’ye CNC fason iş vermek; doğru dosya paketi (malzeme ve belge gereksinimleri dahil), kalem kalem teklif, numune onayı ve EFTA anlaşması ile gümrüksüz, MVA’sı beyanda mahsup edilen bir ithalattan oluşan öngörülebilir bir süreçtir. Teknik resimlerinizi ve adet bilgisini teklif formumuz üzerinden gönderin; 24 saat içinde Euro bazlı (talep halinde NOK referanslı) kalem kalem teklif alırsınız. Süreç adımları için nasıl çalışıyoruz sayfamıza bakabilirsiniz.