Türkiye’nin İsviçreli şirketler için sunduğu avantajları biliyorsunuz: güçlü frank karşısında %35–50 maliyet avantajı, kayar otomat ve mikron hassasiyeti deneyimi, EFTA anlaşmasıyla gümrüksüz ticaret. Bu yazı, ilk siparişi pratikte nasıl vereceğinizi adım adım anlatıyor; İsviçre AB üyesi olmadığı için gümrük adımı AB ülkelerinden farklıdır ve bu farkları özellikle açıklıyoruz.

Adım 1: Teknik Dokümanları Hazırlayın

İsviçre resimleri SN EN ISO standartlarıyla hazırlanır ve Türkiye’de sorunsuz okunur; Almanca veya Fransızca notlar genellikle sorun yaratmaz ancak kritik notların İngilizce karşılığı hataları önler. İdeal paket:

  • STEP (AP214/AP242) 3D model + PDF teknik resim; revizyon numaraları eşleşmeli.
  • Malzeme EN veya DIN kalitesiyle (1.4404, 1.4435, 1.4441 gibi medikal paslanmazlar; 42CrMo4; EN AW-7075; CW614N; Ti Gr. 5 için ASTM F136 gibi standart atfı). Medikal malzemelerde standart ve döküm sertifikası beklentisini yazın.
  • Genel tolerans (ISO 2768-fH veya mK) ve geometrik toleranslar datum’larıyla; İsviçre resimlerinde sık görülen dar toleransların hangilerinin fonksiyonel olduğunu belirtmek fiyatı düşürür.
  • Yüzey pürüzlülüğü (Ra/Rz), kenar kırma, temizlik ve ambalaj gereksinimleri (medikal parçalarda partikül ve yağsızlık şartları).
  • Yıllık adet, parti büyüklüğü, ilk sipariş adedi ve hedef tarih.
  • Belge beklentileri: ölçüm raporu, EN 10204 3.1, FAI, gerekiyorsa süreç validasyonu.

Adım 2: Teklif İsteyin ve Karşılaştırın

RFQ’yu 2–3 Türk tedarikçiye gönderin; teklifleri kalem kalem karşılaştırın: birim fiyat (adet kademeli), kurulum, sertifika, ölçüm raporu, ambalaj, teslim şekli ve süresi. İsviçreli alıcılar için önemli iki nokta: teklifi EUR veya CHF olarak isteyebilirsiniz (Türk tedarikçiler çoğunlukla EUR fiyatlar, CHF referans eklenebilir) ve dar toleranslı özelliklerin ölçüm yöntemini teklifte sormalısınız. Teklifle birlikte tolerans/DFM önerisi gelen tedarikçi, süreç disiplininin işaretidir. RFQ rehberimize bakabilirsiniz.

Adım 3: Ticari Koşulları Netleştirin

Incoterms

FCA İstanbul (kendi forwarder’ınız alır) veya DAP (Türk tedarikçi İsviçre’deki adresinize kadar getirir; ithalat beyanı ve MWST size ait) en pratik seçeneklerdir. DDP, satıcının İsviçre’de MWST kaydı gerektirdiği için nadirdir ve önerilmez. Incoterms rehberimizde ayrıntılar yer alır.

Ödeme

SWIFT havalesi standarttır; ilk siparişlerde kısmi ön ödeme (%30–50) + sevkiyat öncesi bakiye, düzenli ilişkide 30 gün açık hesap yaygındır. İsviçre’de alışılan 30 gün net vade, Türk tedarikçiler için de kabul edilebilir bir başlangıçtır. Para birimi EUR ise kur riski Türk tarafında, CHF ise sizin tarafınızda kalır; sözleşmede netleştirin.

Sözleşme ve gizlilik

İngilizce veya Almanca NDA ve kalite anlaşması yeterlidir. Medikal ve saat sanayisinde know-how koruması kritik olduğu için NDA’yı RFQ’dan önce imzalatmak yaygındır; Türk tedarikçiler buna alışıktır. Uygulanacak hukuk ve tahkim yeri (Zürih veya İstanbul) belirtilmelidir.

Adım 4: Numune ve İlk Numune Onayı

İlk siparişte 1–5 adet numune ve balonlu resim üzerinden tam ölçüm raporu isteyin (Erstmusterprüfbericht / EMPB). Dar toleranslı özelliklerde ölçüm cihazı ve belirsizliği raporda görünmelidir; İsviçreli kalite ekipleri buna dikkat eder. Raporu kendi ölçümünüzle doğrulayın; onay sonrası seri başlar. Medikal parçalarda FAI’ye ek olarak süreç validasyonu (kritik özelliklerde Cpk) istenebilir. FAI rehberimizde süreç anlatılır.

Adım 5: Gümrük ve İthalat: İsviçre’ye Özel Noktalar

İsviçre AB Gümrük Birliği’nde olmadığı için A.TR kullanılmaz; süreç şöyledir:

  • Gümrük vergisi: İsviçre, 1 Ocak 2024’ten itibaren sanayi ürünlerinde gümrük vergilerini tek taraflı kaldırdı; CNC işlenmiş metal parçalar menşe ne olursa olsun gümrük vergisiz girer. Ayrıca EFTA–Türkiye Serbest Ticaret Anlaşması kapsamında Türkiye menşeli ürünler için EUR.1 veya fatura beyanı düzenlenebilir; vergi açısından artık gerekli olmasa da menşe kaydı (örneğin ürünlerinizi AB’ye yeniden ihraç ederken) yararlı olabilir. Menşe belgesi için A.TR ve menşe rehberimize bakabilirsiniz.
  • MWST (KDV): İthalatta %8,1 MWST, gümrük kıymeti (mal + nakliye) üzerinden alınır; MWST mükellefi şirketler beyanda mahsup eder. Düzenli ithalatçılar için ertelenmiş ödeme (Verlagerungsverfahren) başvurusu mümkündür.
  • Beyan: Forwarder veya gümrük müşaviri e-dec/Passar sistemi üzerinden ithalat beyanını UID numaranızla yapar. Ticari fatura, paket listesi ve taşıma belgesi yeterlidir.
  • Lojistik: İstanbul’dan Zürih, Basel veya Cenevre’ye kara yolu kapıdan kapıya 5–7 iş günü (Balkanlar–Avusturya güzergâhı, İsviçre sınırında gümrük); hava kargo 1–2 gün; küçük numuneler için ekspres kurye 2–3 gün (kurye MWST’yi tahsil eder).

Adım 6: Seri Teslimat ve Sürekli İyileştirme

Çağrı siparişleri (Rahmenvertrag + Abrufe) ve parti bazlı teslimat yaygındır. Her partide ölçüm raporu ve sertifikalar paketle gelir; medikal parçalarda parti izlenebilirliği (lot numarası, döküm numarası) etiket üzerinde bulunur. İlk 2–3 partiden sonra fiyat, ambalaj ve sıklık netleşir; yıllık fiyat güncellemesi için malzeme endeksli kural belirlenmelidir.

Sık Yapılan Hatalar

  • A.TR beklemek: İsviçre için geçerli değildir; gümrük vergisi zaten yoktur, gerekiyorsa EUR.1 kullanılır.
  • DDP istemek: satıcının İsviçre MWST kaydı gerektirir; DAP daha pratiktir.
  • Tüm toleransları İsviçre iç tedarikçiye verilen darlıkta bırakmak; fonksiyonel olmayan toleransları gevşetmek fiyatı belirgin düşürür.
  • Kurye ile gelen numunelerde MWST tahsilatını beklememek.
  • Medikal temizlik ve ambalaj şartlarını RFQ’da yazmamak; sonradan eklenen şartlar fiyatı değiştirir.

Sık Sorulan Sorular

Teknik resimleri Almanca veya Fransızca gönderebilir miyim?

Evet; ölçü ve semboller uluslararasıdır, Almanca yaygın olarak anlaşılır. Fransızca kritik notların İngilizce karşılığını eklemek yararlıdır.

İlk sipariş için ne kadar süre planlamalıyım?

Teklif 1–2 gün, numune 1–3 hafta, onay sonrası seri 3–5 hafta, nakliye 5–7 gün: ilk seri parti tipik olarak 7–10 haftada elinizdedir.

Reklamasyon durumunda süreç nasıl işler?

Fotoğraf ve ölçüm kanıtıyla bildirim, 8D raporu, yeniden üretim veya kredi notu; kalite anlaşmasında yazılı tanımlanır. Hava kargo ile 1–2 günde yeniden tedarik mümkündür.

Türkiye’deki tedarikçiyi ziyaret etmem gerekir mi?

Zorunlu değil; Zürih ve Cenevre’den İstanbul’a 3 saatlik direkt uçuşla günübirlik denetim yapılabilir. Medikal ve savunma parçalarında ilk seri öncesi ziyaret yaygındır.

Sonuç

İsviçre’den Türkiye’ye CNC fason iş vermek; doğru dosya paketi, kalem kalem teklif, titiz numune onayı ve basit bir ithalat beyanından (gümrük vergisi yok, %8,1 MWST) oluşan öngörülebilir bir süreçtir. Teknik resimlerinizi ve adet bilgisini teklif formumuz üzerinden gönderin; 24 saat içinde EUR bazlı (talep halinde CHF referanslı) kalem kalem teklif alırsınız. Süreç adımları için nasıl çalışıyoruz sayfamıza bakabilirsiniz.