Ülke bazlı rehberlerimizde (Almanya, Birleşik Krallık, İsviçre ve diğerleri) gümrük ve lojistik farklılıklarını anlattık. Bu yazı ortak çekirdeği toplar: nereden olursanız olun, Türkiye’ye ilk CNC siparişini güvenli vermenin 10 adımı.
Adım 1: Tedarikçiyi Ön Eleyin ve Doğrulayın
Kaynaklar: Google araması, Europages/Techpilot gibi B2B platformlar, sektör fuarları, tavsiye. 3–5 aday belirleyin ve şunları kontrol edin:
- Gerçek adres, sabit telefon, şirket unvanı; web sitesinde makine parkı ve gerçek atölye fotoğrafları.
- Ticaret sicil kaydı (Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi çevrim içi sorgulanabilir) ve vergi numarası.
- ISO 9001 belgesinin geçerliliği (belge numarasıyla belgelendirme kuruluşunun sitesinde doğrulama).
- Video görüşme ile atölye turu: 15 dakikalık canlı tur, yüzlerce fotoğraftan fazlasını söyler.
- Kırmızı bayraklar: yalnızca cep telefonu ve ücretsiz e-posta, adres vermekten kaçınma, “her şeyi yapıyoruz” söylemi, referans göstermeme, ISO belgesinin doğrulanamaması.
Ayrıntılı ölçütler için 15 soru yazımıza bakabilirsiniz.
Adım 2: Eksiksiz RFQ Paketi Hazırlayın
STEP + PDF resim, malzeme (EN kalitesi), tolerans ve yüzey, adet kademeleri (ör. 50 / 200 / 1.000), yıllık tahmin, teslim tarihi, Incoterm tercihi, belge beklentisi (ölçüm raporu, 3.1 sertifikası, FAI), ambalaj gereksinimi, hedef fiyat (varsa). Eksik RFQ, karşılaştırılamayan teklifler üretir. RFQ rehberimizde şablon yer alır.
Adım 3: Teklifleri Kalem Kalem Karşılaştırın
Birim fiyat, kurulum/programlama, malzeme, sertifika, ölçüm raporu, ambalaj, nakliye, ödeme koşulu, teslim süresi, geçerlilik. En düşük fiyatı değil, kapsamı eşitlenmiş en düşük fiyatı seçin. Teklifle DFM veya tolerans önerisi gelen tedarikçi artı puandır; hiçbir soru sormadan hızlı teklif veren tedarikçi şüphelidir. Soru sormayan tedarikçi resmi okumamış olabilir.
Adım 4: NDA ve Kalite Anlaşması İmzalayın
İngilizce tek sayfalık NDA yeterlidir; teknik resimleri göndermeden önce imzalanmalıdır (RFQ aşamasında da). Kalite anlaşması (QSV/QAA) ilk siparişle birlikte: kabul kriterleri, ölçüm kapsamı, reklamasyon süreci, değişiklik bildirimi, kayıt saklama. Kalite güvencesi yazımızda beklenen içerik anlatılır.
Adım 5: Numune ve İlk Numune Onayı
İlk siparişi 1–5 adet numune ile başlatın (veya seri siparişin ilk partisinden numune ayırın). Balonlu resim üzerinden %100 ölçüm raporu (FAI) ve malzeme sertifikası isteyin; numuneyi kendi ölçümünüzle doğrulayın. Numune bedeli genellikle ödenir (seri siparişte mahsup edilebilir). Numune onayı olmadan seriye geçmek, ilk siparişte en sık yapılan hatadır. FAI rehberimizde ayrıntılar yer alır.
Adım 6: Ödeme Yapısını Riski Paylaşacak Şekilde Kurun
İlk siparişte tipik ve makul yapı: %30–50 sipariş onayında, bakiye sevkiyat öncesi (ölçüm raporu ve fotoğraf gönderildikten sonra). Alternatifler: %100 ön ödeme (yalnızca çok küçük siparişlerde), akreditif (büyük ilk siparişlerde, 300–1.000 € banka maliyeti), teslimattan sonra 30 gün (ilişki kurulduktan sonra). Ödeme her zaman şirket unvanına ait kurumsal banka hesabına, e-postayla “değişen” IBAN’lara asla; IBAN değişikliğini telefonla doğrulayın. AB rehberimizde ödeme ve sipariş adımları özetlenir.
Adım 7: Incoterms ve Nakliyeyi Belirleyin
İlk sipariş için DAP (tedarikçi kapınıza kadar getirir, ithalat beyanı ve KDV sizde) en az sürprizli seçenektir; kendi forwarder’ınız varsa FCA İstanbul. EXW’den kaçının. Numuneler için ekspres kurye (DHL/UPS/FedEx, 2–3 gün) pratiktir. Incoterms rehberimizde ayrıntılar yer alır.
Adım 8: Gümrük ve KDV’yi Önceden Netleştirin
- AB: A.TR ile gümrük vergisi sıfır; yalnızca ithalat KDV’si (çoğu ülkede beyanda mahsup edilir). EORI numaranız olmalı.
- Birleşik Krallık: Menşe beyanıyla gümrük vergisi sıfır; ithalat KDV’si PVA ile beyanda.
- İsviçre/Norveç: Sanayi ürünlerinde vergi sıfır; EUR.1 veya menşe beyanı; KDV beyanda.
- ABD ve diğer: Ülke tarifesi geçerli; HS kodu ve menşe şahadetnamesi.
Forwarder’ınıza belgeleri ithalat beyanında kullanmasını açıkça söyleyin. EUR.1 ve A.TR yazımızda belge türleri anlatılır.
Adım 9: Giriş Kontrolünü Planlayın
İlk partide kritik ölçülerde örnekleme ölçümü yapın; tedarikçinin raporuyla karşılaştırın (aynı datum hizalaması ve 20 °C’de). Uyumsuzluk varsa fotoğraf ve ölçüm kanıtıyla 48 saat içinde bildirin; iyi tedarikçi 8D ile yanıt verir. İlk 3 partiden sonra giriş kontrolünü tedarikçi performansına göre azaltın (skip-lot).
Adım 10: Seri Üretime ve Uzun Vadeli İlişkiye Geçin
Numune onayı ve ilk parti sonrası: çerçeve sözleşme (yıllık adet, fiyat, güncelleme kuralı), çağrı siparişleri, güvenlik stoku (lojistik süresinin 1,5–2 katı), yıllık tedarikçi değerlendirmesi (OTD, PPM, iletişim) ve fiyat/ambalaj/rapor kapsamının gözden geçirilmesi. Tedarikçiyi yılda bir ziyaret etmek (veya video denetim) ilişkiyi ve önceliğinizi güçlendirir.
Zaman Çizelgesi (Tipik)
| Adım | Süre |
|---|---|
| Ön eleme ve doğrulama | 3–5 gün |
| RFQ ve teklif | 2–5 gün |
| NDA, karşılaştırma, karar | 3–5 gün |
| Numune üretimi ve FAI | 1–3 hafta |
| Numune değerlendirme ve onay | 3–5 gün |
| İlk seri parti | 3–5 hafta |
| Nakliye (Avrupa) | 3–8 gün |
| Toplam | 8–12 hafta |
Sık Sorulan Sorular
Türkiye’ye ön ödeme yapmak güvenli mi?
Şirket unvanına ait kurumsal hesaba, doğrulanmış tedarikçiye, kısmi ön ödeme (%30–50) güvenli ve sektörde standarttır. %100 ön ödemeden ve kişisel hesaplardan kaçının.
Küçük bir siparişle başlayabilir miyim?
Evet ve önerilir; 1–5 numune veya 50–100 adetlik ilk parti, tedarikçiyi düşük riskle test eder. Türk atölyeleri küçük ilk siparişlere açıktır.
İletişim dili sorun olur mu?
İhracat odaklı Türk atölyelerinde İngilizce standarttır; Almanca da yaygındır. Teknik resimlerin ISO sembolleriyle hazırlanması dil sorununu büyük ölçüde ortadan kaldırır.
Zaman farkı ve tatiller?
Türkiye Orta Avrupa’dan 1–2 saat ileridedir; iş günleri Pazartesi–Cuma. Dini bayramlar (yılda iki kez, 3–9 gün) teslimat planında dikkate alınmalıdır; tedarikçi takvimi önceden paylaşır.
Sonuç
İlk siparişte risk, adımları atlamaktan doğar: doğrulanmamış tedarikçi, eksik RFQ, numune onaysız seri, %100 ön ödeme. Bu 10 adımı sırasıyla uyguladığınızda Türkiye’ye ilk CNC siparişi, Avrupa içindeki bir tedarikçiyle çalışmaktan daha riskli değildir. Başlamak için teknik resimlerinizi ve adet bilgisini teklif formumuz üzerinden gönderin; NDA, numune ve ödeme yapısı dahil ilk sipariş planını birlikte oluştururuz. Şirketimizi tanımak için hakkımızda sayfamıza bakabilirsiniz.
